تبلیغات
موفقیت - منظور از نهی و بازدارندگی نماز از گناه در آیه «إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهى‏ عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَر»[1] چیست؟

موفقیت

"بسم الله الرحمن الرحیم اَللّهُمَّ کُنْ لِوَلِیِّکَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُکَ عَلَیْهِ وَعَلى آبائِهِ فی هذِهِ السّاعَةِ وَفی کُلِّ ساعَةٍ وَلِیّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَلیلاً وَعَیْناً حَتّى تُسْکِنَهُ أَرْضَکَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فیها طَویلاً. " "با هر گناهی که انسان انجام میدهد عقلی از او جدا می شود که دیگر برنمی گردد ............ وقتی بنده گناه میکند به سبب انجام آن گناه, علمی راکه یاد گرفته بود , فراموش می کند.......... حسن خزّاز ، از امام رضا ( علیه السّلام ) شنیدم كه فرمودند : بعضى از كسانى كه ادّعاى محبّت و دوستى ما را دارند، ضررشان براى شیعیان ما از دجّال بیشتر است. حسن گفت: عرض كردم اى پسر رسول خدا( صلّى اللَّه علیه و آله و سلّم ) به چه علّت؟ فرمود: به خاطر دوستى‏شان با دشمنان ما و دشمنى‏شان با دوستان ما. و هر گاه چنین شود، حقّ و باطل به هم در آمیزد و امر مشتبه گردد و مؤمن از منافق باز شناخته نشود. ( صفات الشیعه ص 8 ) ...........همیشه می توان تولدی دوباره داشت" هر چه ایمان انسان کامل تر باشد به همسرش بیشتر ابراز محبت می کندرسول خدا (ص): مستدرک، ج 14، ص 157 " خدا شما را رحمت کند ،بدانید که همانا شما در روزگارى هستید که:گوینده حق اندک/و زبان از راستگویى عاجز/و حق طلبان بى ارزشند/مردم گرفتار گناه و به سازشکارى همداستانند ،جوانانشان بد اخلاق/و پیر مردانشان گنهکار/و عالمشان دو رو/و نزدیکانشان سود جویند/نه خردسالانشان بزرگان را احترام مى‏ کنند/و نه توانگرانشان دست مستمندان را مى ‏گیرند.ترجمه خطبه 233 نهج البلاغه . بعضی از آیات هستند،که وقتی اونا رو می خونم،شرمنده ی خدا میشم،مثل همین آیه ی " الیس الله بکاف عبده " (الزمر، آیه 36)آیا خدا، برای بندگانش کافی نیست؟ " بخشنده ترین مردم کسی است که در هنگام قدرت می بخشد. کسی که تو را دوست دارد، از تو انتقاد می کند و کسی که با تو دشمنی دارد، از تو تعریف و تمجید می کند. نیاز مردم به شما از نعمتهای خدا بر شما است، از این نعمت افسرده و بیزار نباشید. امام حسین(ع( " تعجّب دارم از کسی که نسبت به تشخیص خوب و بد خوراکش اهتمام می‌ورزد که مبادا ضرری به او برسد، چگونه نسبت به گناهان و دیگر کارهایش اهمیّت نمی‌دهد و نسبت به مفاسد دنیایی، آخرتی، روحی، فکری، اخلاقی و... بی‌تفاوت است. امام سجاد (َع("برترین بی نیازی و دارایی، ناامیدی است از آنچه در دست مردم است. حضرت علی(ع)" هر که بر زیردستان نبخشاید، به جور زبردستان گرفتار آید. سعدی " آنها فقط از «فهمیدن» تو می‌ترسند/از «تن» تو- هر چقدر هم که قوی باشد- ترسی ندارند/از گاو که گنده‌تر نمی‌شوی،می‌دوشندت/از خر که قوی‌تر نمی‌شوی، بارت می‌کنند/از اسب که دونده‌تر نمی‌شوی، سوارت می‌شوند/آنها فقط از «فهمیدن» تو می‌ترسند:علی شریعتی " مکه برای شما، فکه برای من!بالی نمی خواهم، این پوتین های کهنه هم می توانند مرا به آسمان ببرند…شهید آوینی" دانش پاك در دلهای ناپاك قرار نمی گیرد/اگر می خواهی هستی را بشناسی، خود را بشناس.سقراط " . همیشه می توان تولدی دوباره داشت . "

مفسرین پاسخ هایی داده اند كه برخی از آنها را ذكر می نمائیم:

1.      نهی نماز تشریعی است نه تكوینی

نماز مانند انسانى كه دیگرى را نهى مى‏كند، مرتب به نمازگزار نهیب می زند که : زنا مكن، ربا مخور، دروغ مگو، چنین و چنان مكن و... و لیكن لازمه این نهى آن نیست كه نمازگزار بطور تكوینی (و اجبار) از آن كارها دست بردارد.

خودِ نماز به صورت تشریعی از فحشا و منكر نهی می كند و انسان هم می تواند منهیاتِ نماز را اطاعت كند و هم می تواند اطاعت نكند.

پیامبر خدا (صلی الله علیه و آله) فرمودند: «كسى كه اطاعت فرمان نماز نكند نمازش نماز نیست، و اطاعت نماز آن است كه نهى آن را از فحشاء و منكر به كار بندد» [2]

نهىِ نماز مانند نهى تشریعی خداوند است که نوعی نهیب زدن است و باعث بازدارندگی مستقیم مردم از نمى‏شود و مردم می توانند نافرمانى‏اش ‏كنند: « إِنَّ اللَّهَ یَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ الْإِحْسانِ وَ إِیتاءِ ذِی الْقُرْبى‏ وَ یَنْهى‏ عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ» [3] خداوند به عدل و احسان و صله رحم امر مى‏كند، و از فحشاء و منكر نهى مى‏کند. [4]

2.      نماز نهی می کند نه منع

در آیه آمده است که «تنهی عن ... » نه «تمنع» یعنی مثل پزشک دلسوزی که انسان را از خوراکی های بد و سیگار نهی می کند ولی جلوگیری نمی کند و انسان اختیار دارد با دستورات او مخالفت کند.

3.      نماز از گناه باز می دارد، هر چند در آینده

برخی مفسرین با استناد به داستان جوانی از انصار كه با رسول خدا نماز می خواند و مرتكب فحشا می شد و پیامبر فرمود: بالاخره روزى نمازش او را از ارتكاب فواحش نهى مى‏كند و چیزى نگذشت كه او توبه كرد. [5] چنین گفته اند كه معناى آیه این است كه نماز در آینده صاحبش را از فحشا و منكر باز مى‏دارد.[6] هر چند هم اكنون گرفتار گناه و معاصی باشد.

4.      برای صحت و قبولی نماز از گناهان دوری می کند.

نمازگزار ناچار است كه به خاطر صحّت یا قبولیِ نماز ، یك سرى دستوراتِ دینى را مراعات كند (مثل غصبی نبودن لباس و مكان نماز، طهارت بدن، نخوردن شراب و... ) كه رعایت آنها خود زمینه اى قوى براى دورى از گناه و زشتى است. آرى كسى كه لباس سفید بپوشد، طبیعى است كه روى زمینِ آلوده و كثیف نمى نشیند.[7]

5.      این بازدارندگی بواسطه شكل گرفتن ملكه پرهیز از فحشاء و منكر در انسان می باشد

علامه طباطبایی در تفسیر این آیه فرمودند: ( از آنجا كه ) نماز مشتمل است بر ذكر خدا، و این ذكر، اولا ایمان به وحدانیت خداى تعالى، و رسالت و جزاى روز قیامت را به نمازگزار تلقین مى‏كند، و به او مى‏گوید كه خداى خود را با اخلاص در عبادت مخاطب قرار داده و از او استعانت بنما، و درخواست كن كه تو را به سوى صراط مستقیم هدایت نموده، و از ضلالت و غضبش به او پناه ببر.

و ثانیا او را وادار مى‏كند بر اینكه با روح و بدن خود متوجه ساحت عظمت و كبریایى خدا شده، پروردگار خود را با حمد و ثنا و تسبیح و تكبیر یاد آورد، و در آخر بر خود و هم مسلكان خود و بر همه بندگان صالح سلام بفرستد.

علاوه بر این او را وادار مى‏كند به اینكه از حدث (كه نوعى آلودگى روحى است)، و از خبث یعنى آلودگى بدن و جامه، خود را پاك كند، و نیز از اینكه لباس و مكان نمازش غصبى باشد، بپرهیزد، و رو به سوى خانه پروردگارش بایستد.

پس اگر انسان مدتى كوتاه بر نماز خود پایدارى كند، و در انجام آن تا حدى نیت صادق داشته باشد، این ادامه در مدت كوتاه به طور مسلم باعث مى‏شود كه ملكه پرهیز از فحشاء و منكر در او پیدا شود، به طورى كه اگر فرضا آدمى شخصى را موكل بر خود كند، كه دائما ناظر بر احوالش باشد، و او را آن چنان تربیت كند كه این ملكه در او پیدا شود و به زیور ادب عبودیت آراسته گردد، قطعا تربیت او مؤثرتر از تربیت نماز نیست، و به بیش از آنچه كه نماز او را دستور مى‏دهد دستور نخواهد داد، و به بیش از آن مقدار كه نماز به ریاضت وادارش مى‏كند وادار نخواهد كرد.[8]

 



[1] - نماز را به‏پادار، كه همانا نماز (انسان را) از فحشا و منكر نهی  می کند ؛ (عنكبوت : 45)

[2] -« لَا صَلَاةَ لِمَنْ لَمْ یُطِعِ الصَّلَاةَ وَ طَاعَةُ الصَّلَاةِ أَنْ تَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاءِ وَ الْمُنْكَر» ؛ (بحارالأنوار، ج 79، ص 198)

[3] - نحل : 90

[4] - طباطبایى سید محمد حسین، تفسیر المیزان، موسوى همدانى سید محمد باقر، ج‏16، ص 199

[5] - وَ رُوِیَ‏ أَنَّ فَتًى مِنَ الْأَنْصَارِ كَانَ‏ یُصَلِّی‏ الصَّلَاةَ مَعَ‏ رَسُولِ‏ اللَّهِ‏ ص وَ یَرْتَكِبُ الْفَوَاحِشَ فَوُصِفَ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ ص فَقَالَ إِنَّ صَلَاتَهُ تَنْهَاهُ یَوْماً مَا فَلَمْ یَلْبَثْ أَنْ تَابَ. (بحار الأنوار (ط - بیروت) ؛ ج‏79 ؛ ص198)

و همچنین آمده است: وَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ: قِیلَ لِرَسُولِ اللَّهِ ص إِنَّ فُلَاناً یُصَلِّی بِالنَّهَارِ وَ یَسْرِقُ بِاللَّیْلِ فَقَالَ إِنَّ صَلَاتَهُ لَتَرْدَعُهُ. (بحار الأنوار (ط - بیروت) ؛ ج‏79 ؛ ص198)

[6] - گنابادى سلطان محمد، تفسیر بیان السعادة فى مقامات العبادة، خانی رضا / حشمت الله ریاضى، تهران، مركز چاپ و انتشارات دانشگاه پیام‏نور، 1372 ش، ج‏11، ص 264

[7] - محسن قرائتی، تفسیر نماز، ص 28

[8] - طباطبایى سید محمد حسین، تفسیر المیزان، موسوى همدانى سید محمد باقر، ج‏16، ص 198





برچسب ها: منظور از نهی و بازدارندگی نماز از گناه در آیه «إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهى‏ عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَر»[1] چیست؟،
داغ کن: داغ کن - کلوب دات کام
نوشته شده در تاریخ یکشنبه 31 اردیبهشت 1396 توسط : علی صفابخش
وصیت شهدا
روزشمار غدیر مهدویت امام زمان (عج) حدیث موضوعی